Định nghĩa
Tài sản dữ liệu là loại tài sản vô hình bao gồm dữ liệu số được thu thập, lưu trữ, xử lý và quản lý có hệ thống, mang lại giá trị kinh tế trực tiếp hoặc gián tiếp cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động kinh tế số.
Cơ sở pháp lý
- Luật Công nghiệp công nghệ số (Đã được thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026).
- Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (Có hiệu lực từ ngày 01/07/2024).
- Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phân tích chi tiết
- Điều kiện tài sản hóa: Dữ liệu chỉ trở thành tài sản khi được xác lập quyền khai thác hợp pháp, có khả năng định giá và có thể chuyển giao thông qua các giao dịch thương mại số.
- Quyền tài sản đối với dữ liệu: Tổ chức, cá nhân tạo lập dữ liệu hợp pháp có quyền nắm giữ, khai thác thương mại, chia sẻ hoặc định đoạt tài sản dữ liệu của mình trên các nền tảng số hoặc sàn giao dịch.
- An toàn giao dịch: Hoạt động trao đổi tài sản dữ liệu phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về bảo mật, đặc biệt là khi dữ liệu có liên quan đến thông tin cá nhân hoặc bí mật kinh doanh.
Ví dụ thực tiễn
Theo Tuổi Trẻ, việc TP.HCM lên kế hoạch thành lập sàn giao dịch dữ liệu là bước đi đột phá để biến dữ liệu của các doanh nghiệp trở thành một loại hàng hóa có thể giao dịch hợp pháp, qua đó chính thức công nhận và định giá các tài sản dữ liệu trong nền kinh tế số.
Khuyến nghị pháp lý
Để tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh trước khi Luật Công nghiệp công nghệ số có hiệu lực vào ngày 01/01/2026, các chuyên gia pháp lý từ Phan Law Vietnam khuyến nghị doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát lại quy trình thu thập và phân loại dữ liệu nội bộ. Việc xác lập quyền sở hữu và xây dựng cơ chế bảo vệ tài sản dữ liệu vững chắc sẽ là “chìa khóa” giúp doanh nghiệp phòng tránh các tranh chấp pháp lý và rủi ro rò rỉ thông tin kinh doanh nhạy cảm.