×

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp

by

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp

Định nghĩa

Phiếu lý lịch tư pháp là văn bản do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp, có giá trị chứng minh cá nhân có hay không có án tích; có bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp bị Tòa án tuyên bố phá sản hay không. Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp là tổng thể các bước, quy trình hành chính mà cá nhân, cơ quan, tổ chức cần thực hiện để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cấp loại phiếu này theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam.

Cơ sở pháp lý

Thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp được quy định chi tiết trong các văn bản pháp luật sau:

  • Luật Lý lịch tư pháp số 28/2009/QH12 ngày 17 tháng 6 năm 2009.
  • Nghị định số 111/2010/NĐ-CP ngày 09 tháng 10 năm 2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
  • Thông tư số 13/2011/TT-BTP ngày 27 tháng 6 năm 2011 của Bộ Tư pháp hướng dẫn thực hiện một số quy định của Nghị định số 111/2010/NĐ-CP.
  • Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 28 tháng 5 năm 2020 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp và Nghị định số 111/2010/NĐ-CP.
  • Thông tư số 244/2016/TT-BTC ngày 11 tháng 11 năm 2016 của Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.

Phân tích chi tiết

Để hiểu rõ hơn về thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp, cần xem xét các yếu tố cấu thành quan trọng:

1. Đối tượng được cấp Phiếu lý lịch tư pháp

  • Cá nhân: Công dân Việt Nam, người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp của mình.
  • Cơ quan, tổ chức: Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động nghiệp vụ theo quy định của pháp luật.

2. Các loại Phiếu lý lịch tư pháp

Có hai loại Phiếu lý lịch tư pháp chính, mỗi loại có mục đích và nội dung khác nhau:

  • Phiếu lý lịch tư pháp số 1:
    • Cấp cho công dân Việt Nam, người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam khi có yêu cầu.
    • Cấp cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội để phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động nghiệp vụ.
    • Nội dung: Ghi các án tích chưa được xóa, thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
  • Phiếu lý lịch tư pháp số 2:
    • Cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử.
    • Cấp theo yêu cầu của cá nhân để biết về lý lịch tư pháp của chính mình.
    • Nội dung: Ghi đầy đủ các án tích đã được xóa và chưa được xóa, thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.

3. Hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

  • Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp (theo mẫu quy định).
  • Bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp (xuất trình bản chính để đối chiếu).
  • Bản chụp Sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận thường trú hoặc tạm trú của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp (xuất trình bản chính để đối chiếu, nếu có).
  • Trường hợp ủy quyền cho người khác làm thủ tục, cần có Văn bản ủy quyền có công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật. Lưu ý, cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp có thể nộp hồ sơ thay mà không cần văn bản ủy quyền.
  • Giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được miễn hoặc giảm lệ phí (nếu có).

4. Cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp

  • Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia: Có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp trong các trường hợp sau:
    • Công dân Việt Nam mà không xác định được nơi thường trú hoặc nơi tạm trú.
    • Người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam.
  • Sở Tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho:
    • Công dân Việt Nam thường trú hoặc tạm trú tại địa phương đó.
    • Người nước ngoài đang cư trú tại địa phương đó.

5. Trình tự, thời hạn giải quyết và lệ phí

  • Trình tự nộp hồ sơ: Cá nhân, cơ quan, tổ chức có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền, qua dịch vụ bưu chính hoặc thông qua hệ thống đăng ký cấp Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến (nếu có tại địa phương).
  • Thời hạn giải quyết:
    • Không quá 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
    • Trường hợp người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc là người nước ngoài, thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 15 ngày làm việc.
  • Lệ phí: Mức phí hiện hành là 100.000 VNĐ/lần/người. Các đối tượng được miễn hoặc giảm lệ phí bao gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, trẻ em, hộ nghèo, người cư trú tại xã đặc biệt khó khăn, v.v.

Theo nhận định của các chuyên gia pháp lý từ Phan Law Vietnam, việc hiểu rõ các quy định về hồ sơ và trình tự thủ tục là yếu tố then chốt giúp cá nhân, tổ chức tiết kiệm thời gian và tránh những sai sót không đáng có khi yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Đặc biệt, việc xác định đúng loại phiếu cần cấp và cơ quan có thẩm quyền sẽ giúp quá trình diễn ra suôn sẻ hơn.

Ví dụ thực tiễn

Thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp đôi khi gặp phải những vướng mắc nhất định, đặc biệt đối với các trường hợp đặc thù. Theo VnExpress, nhiều người Việt Nam ở nước ngoài gặp khó khăn khi làm lý lịch tư pháp do các quy định về xác minh thông tin, đặc biệt là khi họ đã cư trú ở nhiều quốc gia hoặc không còn giấy tờ chứng minh nơi cư trú cũ tại Việt Nam. Bài viết phản ánh thực trạng này và đề xuất các giải pháp nhằm đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài khi có nhu cầu về Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ các mục đích như xin việc làm, định cư hoặc kết hôn.

Khuyến nghị pháp lý

Để đảm bảo quá trình cấp Phiếu lý lịch tư pháp diễn ra thuận lợi và nhanh chóng, cá nhân, cơ quan, tổ chức nên lưu ý các khuyến nghị sau:

  • Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác: Kiểm tra kỹ các giấy tờ cần thiết, đảm bảo bản chụp rõ ràng và khớp với bản chính. Việc thiếu sót hoặc sai lệch thông tin có thể dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
  • Xác định đúng loại phiếu cần cấp: Phân biệt rõ Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 dựa trên mục đích sử dụng để tránh nhầm lẫn, gây mất thời gian và chi phí.
  • Nộp hồ sơ đúng cơ quan thẩm quyền: Xác định chính xác Sở Tư pháp nơi mình thường trú/tạm trú hoặc Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia nếu thuộc trường hợp đặc biệt.
  • Theo dõi tình trạng hồ sơ: Sau khi nộp, chủ động theo dõi tình trạng giải quyết hồ sơ thông qua các kênh thông tin của cơ quan tiếp nhận (nếu có dịch vụ trực tuyến) hoặc liên hệ trực tiếp khi cần.
  • Tìm hiểu về các trường hợp miễn, giảm lệ phí: Nếu thuộc đối tượng được miễn, giảm lệ phí, cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh để được hưởng quyền lợi.
  • Sử dụng dịch vụ hỗ trợ pháp lý: Trong trường hợp hồ sơ phức tạp, có yếu tố nước ngoài hoặc gặp khó khăn trong quá trình thực hiện, việc tham vấn hoặc ủy quyền cho các đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp có thể giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính hợp lệ của hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phiếu lý lịch tư pháp có thời hạn bao lâu?

Luật Lý lịch tư pháp không quy định cụ thể về thời hạn sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp. Giá trị của Phiếu lý lịch tư pháp phụ thuộc vào yêu cầu của cơ quan, tổ chức sử dụng nó. Tuy nhiên, thông thường, các cơ quan, tổ chức thường yêu cầu Phiếu lý lịch tư pháp được cấp trong vòng 6 tháng đến 1 năm gần nhất để đảm bảo tính cập nhật của thông tin.

2. Có thể ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ cấp Phiếu lý lịch tư pháp không?

Có. Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Văn bản ủy quyền phải được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp có thể nộp hồ sơ thay mà không cần văn bản ủy quyền.

3. Làm thế nào để biết mình cần Phiếu lý lịch tư pháp số 1 hay số 2?

Bạn cần xác định rõ mục đích sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp. Nếu bạn cần để xin việc, du học, định cư, kết hôn (trừ trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu), bạn thường cần Phiếu lý lịch tư pháp số 1. Nếu bạn là cơ quan tiến hành tố tụng hoặc muốn biết đầy đủ về lý lịch tư pháp của chính mình (bao gồm cả án tích đã xóa), bạn cần Phiếu lý lịch tư pháp số 2.

4. Người nước ngoài có thể xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại Việt Nam không?

Có. Người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại Sở Tư pháp nơi họ đang cư trú. Trường hợp người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam nhưng không còn cư trú tại Việt Nam, họ có thể yêu cầu cấp tại Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia.

5. Nếu có án tích đã được xóa thì có được ghi vào Phiếu lý lịch tư pháp không?

Đối với Phiếu lý lịch tư pháp số 1, án tích đã được xóa sẽ không được ghi vào. Đối với Phiếu lý lịch tư pháp số 2, tất cả các án tích (bao gồm cả án tích đã được xóa và chưa được xóa) sẽ được ghi đầy đủ vào phiếu.