Mục lục

Quyền đối với hình ảnh

Cập nhật: 2/4/2026

Định nghĩa

Quyền đối với hình ảnh là quyền nhân thân cơ bản, được pháp luật Việt Nam bảo vệ. Mỗi người có quyền kiểm soát việc tạo ra, sử dụng và công bố hình ảnh của mình. Quyền này đảm bảo hình ảnh không bị sử dụng trái phép, đặc biệt là cho mục đích thương mại hoặc làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của họ, trừ các trường hợp được pháp luật quy định rõ ràng.

Cơ sở pháp lý

Quyền đối với hình ảnh được quy định trong các văn bản pháp luật của Việt Nam, nhằm bảo vệ quyền riêng tư và nhân thân. Các cơ sở pháp lý chính bao gồm:

Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24 tháng 11 năm 2015 (có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2017):

Điều 32 quy định về quyền đối với hình ảnh, nêu rõ việc sử dụng hình ảnh phải được sự đồng ý của người đó, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 15 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ:

Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân thông qua việc sử dụng hình ảnh trái phép có thể bị xử phạt hành chính.

Phân tích chi tiết

Quyền đối với hình ảnh bao gồm nhiều khía cạnh liên quan đến việc sử dụng và công bố hình ảnh. Việc hiểu rõ các yếu tố cấu thành quyền này giúp cá nhân tự bảo vệ mình và tránh vi phạm pháp luật.

Chủ thể của quyền: Cá nhân là chủ thể duy nhất của quyền đối với hình ảnh.
Nội dung của quyền:
- Quyền được chụp ảnh: Cá nhân có quyền tự quyết định việc mình có bị chụp ảnh hay không.
- Quyền được sử dụng hình ảnh: Cá nhân có quyền sử dụng hình ảnh của mình cho các mục đích cá nhân hoặc công cộng.
- Quyền cho phép/không cho phép người khác sử dụng hình ảnh: Việc sử dụng hình ảnh của một người phải được sự đồng ý của người đó, trừ các trường hợp đặc biệt.
Các trường hợp được sử dụng hình ảnh mà không cần sự đồng ý:
- Vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng: Ví dụ, hình ảnh được sử dụng trong các chiến dịch tuyên truyền của nhà nước.
- Từ hoạt động công cộng, hội nghị, hội thảo: Hình ảnh được thu thập từ các hoạt động này mà không nhằm mục đích thương mại.
Hậu quả pháp lý khi vi phạm:
- Bồi thường thiệt hại: Người có hình ảnh bị sử dụng trái phép có quyền yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi và bồi thường thiệt hại.
- Xử phạt hành chính: Người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo các quy định pháp luật liên quan.

Ví dụ thực tiễn

Việt Nam đã ghi nhận nhiều vụ việc xâm phạm quyền đối với hình ảnh. Một ví dụ điển hình là vụ việc người mẫu Thùy Dương thắng kiện một công ty sử dụng hình ảnh của cô trái phép để quảng cáo sản phẩm.

Theo VnExpress, vào năm 2020, Tòa án nhân dân quận 1, TP HCM đã tuyên buộc một công ty phải bồi thường cho người mẫu Thùy Dương số tiền 10 triệu đồng vì đã sử dụng hình ảnh của cô để quảng cáo sản phẩm trên fanpage mà không có sự đồng ý.

Khuyến nghị pháp lý

Để bảo vệ quyền đối với hình ảnh của mình và tránh các rủi ro pháp lý, cá nhân và tổ chức cần lưu ý:

Luôn xin phép khi sử dụng hình ảnh: Trước khi chụp, đăng tải hoặc sử dụng hình ảnh của bất kỳ cá nhân nào, cần phải có sự đồng ý rõ ràng từ người đó.
Kiểm tra mục đích sử dụng: Ngay cả khi hình ảnh được chụp tại nơi công cộng, việc sử dụng hình ảnh đó cho mục đích thương mại hoặc gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của người trong ảnh vẫn có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
Thu thập chứng cứ khi bị xâm phạm: Nếu hình ảnh của bạn bị sử dụng trái phép, hãy nhanh chóng thu thập các bằng chứng.
Tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý: Trong trường hợp quyền đối với hình ảnh bị xâm phạm nghiêm trọng, việc tham vấn và ủy quyền cho luật sư là cần thiết.
Nâng cao nhận thức: Cá nhân cần tự trang bị kiến thức về quyền đối với hình ảnh để bảo vệ bản thân và tôn trọng quyền của người khác.