Mục lục

Bồi thường danh dự

*Cập nhật: 2/4/2026*

Định nghĩa

Bồi thường danh dự là việc cá nhân, pháp nhân hoặc chủ thể khác có hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác phải chịu trách nhiệm dân sự bằng cách bù đắp những tổn thất về vật chất và tinh thần mà người bị xâm phạm phải gánh chịu. Đây là một hình thức bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng">bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, nhằm khôi phục lại quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại theo quy định của pháp luật dân sự">luật dân sự hiện hành.

Cơ sở pháp lý

Quy định về bồi thường danh dự được thiết lập chủ yếu trong Bộ luật Dân sự và các văn bản pháp luật liên quan, đảm bảo quyền nhân thân của mỗi cá nhân được bảo vệ. Các điều khoản cụ thể bao gồm:

Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân. Theo đó, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được pháp luật bảo vệ và không ai được xâm phạm.
Điều 35 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền được bảo vệ danh dự, uy tín của pháp nhân. Pháp nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, uy tín của mình.
Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm. Thiệt hại bao gồm chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; và một khoản tiền bù đắp tổn thất tinh thần.

Phân tích chi tiết

Việc yêu cầu bồi thường danh dự đòi hỏi phải đáp ứng các điều kiện nhất định và tuân thủ các nguyên tắc pháp lý cụ thể để đảm bảo tính công bằng và chính xác. Các yếu tố cấu thành và quy định liên quan đến bồi thường danh dự được phân tích như sau:

Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường: Trách nhiệm bồi thường danh dự phát sinh khi có đủ bốn yếu tố: có thiệt hại xảy ra (danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm), có hành vi trái pháp luật (hành vi xâm phạm), có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại, và có lỗi của người gây thiệt hại (cố ý hoặc vô ý).
Các loại thiệt hại được bồi thường: Theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
- Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại: Bao gồm chi phí thuê luật sư, chi phí đính chính thông tin, chi phí khám chữa bệnh tâm lý (nếu có), chi phí đi lại, v.v.
- Thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút: Nếu việc xâm phạm danh dự khiến người bị hại không thể làm việc, hoặc thu nhập bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Một khoản tiền bù đắp tổn thất tinh thần: Khoản tiền này nhằm bù đắp những đau khổ về tinh thần, sự mất mát về danh dự, uy tín mà người bị hại phải chịu.
Mức bồi thường tổn thất tinh thần: Mức bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định mức bồi thường không quá 10 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định tại thời điểm giải quyết vụ việc. Hiện nay, mức lương cơ sở là 1.800.000 đồng/tháng (theo Nghị định 24/2023/NĐ-CP), do đó, mức bồi thường tối đa có thể lên đến 18.000.000 đồng.
Chủ thể có quyền yêu cầu bồi thường: Cá nhân có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền yêu cầu bồi thường. Đối với pháp nhân, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân có quyền yêu cầu bồi thường.

Ví dụ thực tiễn

Trong thực tiễn, các vụ án yêu cầu bồi thường danh dự thường phát sinh từ các hành vi vu khống, xúc phạm trên mạng xã hội hoặc các phương tiện truyền thông. Một ví dụ điển hình là vụ việc được VnExpress đưa tin vào tháng 11/2022, Tòa án nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang đã tuyên buộc một người phụ nữ phải bồi thường 10 triệu đồng cho người hàng xóm vì đã có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội Facebook. Cụ thể, người phụ nữ này đã đăng tải nhiều bài viết với lời lẽ thô tục, vu khống, xúc phạm danh dự của người hàng xóm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và công việc của nạn nhân. Quyết định của Tòa án đã khẳng định quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm của cá nhân và trách nhiệm pháp lý của người có hành vi xâm phạm.

Khuyến nghị pháp lý

Để bảo vệ quyền danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình hoặc tránh vướng vào các tranh chấp pháp lý, các cá nhân và tổ chức cần lưu ý những khuyến nghị sau:

Đối với người bị xâm phạm danh dự: Khi phát hiện hành vi xâm phạm, cần thu thập đầy đủ chứng cứ (tin nhắn, bài đăng, ghi âm, hình ảnh, lời khai nhân chứng) càng sớm càng tốt. Sau đó, có thể gửi đơn yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi, xin lỗi, cải chính công khai. Nếu không đạt được thỏa thuận, hãy cân nhắc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Việc tham vấn luật sư từ các đơn vị uy tín như Phan Law Vietnam sẽ giúp bạn xây dựng hồ sơ chặt chẽ và tối ưu hóa khả năng thành công trong việc yêu cầu bồi thường.
Đối với người có nguy cơ gây thiệt hại: Luôn cẩn trọng trong lời nói, hành động, đặc biệt trên không gian mạng. Tránh đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, có tính chất xúc phạm, vu khống người khác. Trong trường hợp lỡ gây ra thiệt hại, chủ động xin lỗi, cải chính và thỏa thuận bồi thường với người bị hại để tránh những hậu quả pháp lý nghiêm trọng hơn.
Vai trò của tư vấn pháp lý: Các chuyên gia pháp lý có thể hỗ trợ đánh giá mức độ thiệt hại, xác định căn cứ pháp lý, tư vấn về thủ tục khởi kiện và đại diện bảo vệ quyền lợi của bạn trước Tòa án. Việc này đặc biệt quan trọng khi vụ việc phức tạp hoặc liên quan đến nhiều bên.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bồi thường danh dự có phải là bồi thường thiệt hại tinh thần không?
Có. Trong pháp luật Việt Nam, bồi thường danh dự là một phần của bồi thường thiệt hại tinh thần phát sinh khi quyền danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân hoặc pháp nhân bị xâm phạm.
Mức bồi thường danh dự tối đa là bao nhiêu?
Mức bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần do danh dự bị xâm phạm tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở. Hiện nay, mức lương cơ sở là 1.800.000 đồng/tháng, nên mức tối đa là 18.000.000 đồng.
Cần chuẩn bị những giấy tờ gì khi yêu cầu bồi thường danh dự?
Bạn cần chuẩn bị đơn khởi kiện, các chứng cứ chứng minh hành vi xâm phạm và thiệt hại (bài viết, tin nhắn, ghi âm, hình ảnh, lời khai nhân chứng), giấy tờ tùy thân, và các tài liệu chứng minh chi phí đã bỏ ra để khắc phục thiệt hại.
Thời hiệu yêu cầu bồi thường danh dự là bao lâu?
Thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, bao gồm bồi thường danh dự, là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.