Quy định về nồng độ cồn

Định nghĩa

Nồng độ cồn là chỉ số đo lượng cồn (ethanol) có trong máu hoặc hơi thở của một người. Trong pháp luật giao thông đường bộ tại Việt Nam, nồng độ cồn được sử dụng làm căn cứ để xác định tình trạng vi phạm khi điều khiển phương tiện giao thông, nhằm đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông và cộng đồng.

Cơ sở pháp lý

Các quy định về nồng độ cồn khi tham gia giao thông tại Việt Nam được ban hành dựa trên các văn bản pháp luật sau:

• Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia số 44/2019/QH14, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020.
• Nghị định số 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020.
• Nghị định số 123/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải; giao thông đường bộ, đường sắt; hàng không dân dụng, có hiệu lực từ ngày 01/01/2022.

Phân tích chi tiết

Pháp luật Việt Nam áp dụng nguyên tắc “không có nồng độ cồn” đối với người điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và xe thô sơ. Cụ thể:

• Đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô:
• Tuyệt đối không được có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở.
• Mức phạt vi phạm:
• Trong hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 0,25 miligam/1 lít khí thở: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng, tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 10 tháng đến 12 tháng.
• Trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở: Phạt tiền từ 16.000.000 đồng đến 18.000.000 đồng, tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 16 tháng đến 18 tháng.
• Trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở hoặc trong máu có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng, tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
• Đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự xe mô tô:
• Tuyệt đối không được có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở.
• Mức phạt vi phạm:
• Trong hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 0,25 miligam/1 lít khí thở: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng, tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 10 tháng đến 12 tháng.
• Trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 16 tháng đến 18 tháng.
• Trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở hoặc trong máu có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng, tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
• Đối với người điều khiển xe đạp, xe đạp máy (kể cả xe đạp điện), người điều khiển xe thô sơ khác:
• Tuyệt đối không được có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở.
• Mức phạt vi phạm:
• Trong hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 0,25 miligam/1 lít khí thở: Phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng.
• Trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở: Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng.
• Trong hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở hoặc trong máu có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu: Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.
• Quy định về nồng độ cồn đối với người đi bộ: Pháp luật hiện hành không quy định xử phạt người đi bộ có nồng độ cồn. Tuy nhiên, việc đi bộ trong tình trạng say xỉn có thể gây nguy hiểm cho bản thân và người khác, đặc biệt khi băng qua đường hoặc di chuyển ở khu vực đông đúc.

Ví dụ thực tiễn

Việc xử lý vi phạm nồng độ cồn diễn ra thường xuyên và nghiêm minh trên cả nước. Theo VnExpress, vào tháng 5/2024, một tài xế ô tô tại Hà Nội đã bị xử phạt 35 triệu đồng, tước giấy phép lái xe 23 tháng vì vi phạm nồng độ cồn ở mức 0,483 miligam/lít khí thở. Trường hợp này cho thấy sự quyết liệt của lực lượng chức năng trong việc thực thi các quy định, nhằm răn đe và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông do rượu bia gây ra.

Khuyến nghị pháp lý

Để tránh vi phạm các quy định về nồng độ cồn và đảm bảo an toàn giao thông, người dân cần lưu ý các điểm sau:

• Tuyệt đối không điều khiển phương tiện giao thông sau khi đã uống rượu, bia: Nguyên tắc “đã uống rượu, bia thì không lái xe” là khuyến nghị quan trọng nhất. Ngay cả một lượng nhỏ cồn cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng phản ứng và phán đoán.
• Tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật: Nắm rõ mức phạt và các hệ quả pháp lý khác (như tước giấy phép lái xe, tạm giữ phương tiện) để tự giác tuân thủ.
• Sử dụng phương tiện công cộng hoặc dịch vụ gọi xe: Khi có dự định sử dụng rượu, bia, hãy chủ động sắp xếp phương tiện di chuyển thay thế như taxi, xe ôm công nghệ, hoặc nhờ người thân không uống rượu, bia đưa đón.
• Phân biệt các loại đồ uống: Cần hiểu rằng không chỉ rượu, bia mà các loại đồ uống khác như rượu thuốc, một số loại nước trái cây lên men tự nhiên cũng có thể chứa cồn và gây ra nồng độ cồn trong hơi thở.

Theo nhận định của các chuyên gia pháp lý từ Phan Law Vietnam, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về nồng độ cồn không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là ý thức bảo vệ an toàn cho bản thân và cộng đồng. Việc vi phạm không chỉ dẫn đến các hình phạt hành chính nghiêm khắc mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hậu quả đáng tiếc về người và tài sản.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)