Mục lục

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp

Định nghĩa

Phiếu lý lịch tư pháp là văn bản do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp, có giá trị chứng minh cá nhân có hay không có án tích; bị cấm hay không bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị Tòa án tuyên bố phá sản. Phiếu lý lịch tư pháp được chia thành hai loại chính:

Phiếu lý lịch tư pháp số 1: Cấp cho công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam và cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội. Phiếu này chỉ ghi các án tích chưa được xóa, thông tin cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
Phiếu lý lịch tư pháp số 2: Cấp cho cá nhân theo yêu cầu và cơ quan tố tụng. Phiếu này ghi đầy đủ án tích đã được xóa, chưa được xóa, thông tin cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.

Cơ sở pháp lý

Thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp được quy định chi tiết trong các văn bản pháp luật sau:

Luật Lý lịch tư pháp số 28/2009/QH12 ngày 17/6/2009 (có hiệu lực từ 01/7/2010).
Nghị định 111/2010/NĐ-CP ngày 27/10/2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
Thông tư 04/2020/TT-BTP ngày 28/05/2020 của Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành Nghị định 111/2010/NĐ-CP.
Thông tư 01/2022/TT-BTP ngày 04/01/2022 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết một số điều của Luật Lý lịch tư pháp và Nghị định 111/2010/NĐ-CP về cấp Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến.
Thông tư 174/2011/TT-BTC ngày 02/12/2011 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp.

Phân tích chi tiết

1. Đối tượng được cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Công dân Việt Nam.
Người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam.
Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động nghiệp vụ.

2. Cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia (thuộc Bộ Tư pháp): Cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho công dân Việt Nam không xác định được nơi thường trú hoặc tạm trú hoặc người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam.
Sở Tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho công dân Việt Nam thường trú hoặc tạm trú tại địa phương đó; công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài; người nước ngoài đang cư trú tại địa phương đó.

3. Hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Người yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp (theo mẫu quy định).
Bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
Bản chụp Sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận thường trú hoặc Giấy chứng nhận tạm trú của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp (nếu có).
Trường hợp ủy quyền cho người khác làm thủ tục: Giấy ủy quyền có công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật. Lưu ý: Cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp có thể nộp hồ sơ thay mà không cần văn bản ủy quyền.
Văn bản chứng minh thuộc đối tượng được miễn hoặc giảm lệ phí (nếu có).

4. Trình tự, thủ tục thực hiện

Bước 1: Nộp hồ sơ. Người yêu cầu nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền hoặc gửi qua đường bưu điện. Hiện nay, có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia theo hướng dẫn tại Thông tư 01/2022/TT-BTP.
Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của hồ sơ. Nếu hồ sơ hợp lệ, cấp giấy hẹn trả kết quả. Nếu chưa hợp lệ, hướng dẫn bổ sung.
Bước 3: Giải quyết yêu cầu. Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tra cứu thông tin lý lịch tư pháp, xác minh các thông tin cần thiết.
Bước 4: Trả kết quả. Người yêu cầu nhận Phiếu lý lịch tư pháp trực tiếp tại cơ quan hoặc qua đường bưu điện theo đăng ký.

5. Thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong trường hợp người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc là người nước ngoài, thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 15 ngày.

6. Lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Theo Thông tư 174/2011/TT-BTC, lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp là 200.000 VNĐ/lần/người. Các đối tượng được miễn hoặc giảm lệ phí bao gồm: người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, hộ nghèo, học sinh, sinh viên, người có khó khăn đặc biệt… theo quy định pháp luật.

Theo nhận định của các chuyên gia pháp lý tại Phan Law Vietnam, việc hiểu rõ các quy định về đối tượng, thẩm quyền và hồ sơ là vô cùng quan trọng để tránh sai sót, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân khi thực hiện thủ tục này.

Ví dụ thực tiễn

Thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp đôi khi gặp phải những vướng mắc, đặc biệt đối với công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài. Theo VnExpress, nhiều người Việt ở nước ngoài gặp khó khăn khi làm lý lịch tư pháp do không thể về nước trực tiếp nộp hồ sơ, hoặc gặp rắc rối trong việc ủy quyền, xác minh thông tin cư trú tại Việt Nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nắm vững quy định pháp luật và tìm hiểu kỹ các kênh hỗ trợ, đặc biệt là hình thức nộp hồ sơ trực tuyến hoặc ủy quyền hợp pháp để đảm bảo quyền lợi và đáp ứng yêu cầu công việc, học tập ở nước ngoài.

Khuyến nghị pháp lý

Để quá trình cấp Phiếu lý lịch tư pháp diễn ra thuận lợi và nhanh chóng, người yêu cầu nên lưu ý các điểm sau:

Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác: Đảm bảo các giấy tờ tùy thân, tờ khai được điền đúng thông tin và có bản chụp hợp lệ. Sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại.
Xác định đúng cơ quan có thẩm quyền: Tùy thuộc vào nơi cư trú hiện tại hoặc trước đây mà lựa chọn nộp hồ sơ tại Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia hoặc Sở Tư pháp tỉnh/thành phố phù hợp.
Tìm hiểu về hình thức nộp hồ sơ: Ngoài nộp trực tiếp và qua bưu điện, hãy cân nhắc sử dụng dịch vụ công trực tuyến nếu có thể để tiết kiệm thời gian và công sức.
Lưu ý về ủy quyền: Nếu không thể trực tiếp thực hiện, việc ủy quyền cho người khác cần tuân thủ đúng quy định pháp luật về công chứng, chứng thực, trừ các trường hợp được miễn ủy quyền (cha, mẹ, vợ, chồng, con).
Kiểm tra thông tin trước khi nộp: Đặc biệt là các thông tin về án tích, nếu có bất kỳ sự không rõ ràng nào, nên tham vấn ý kiến chuyên gia pháp lý để được hướng dẫn cụ thể. Các luật sư từ Phan Law Vietnam thường xuyên tư vấn về các trường hợp phức tạp liên quan đến lý lịch tư pháp, giúp cá nhân và tổ chức đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật.
Theo dõi tình trạng hồ sơ: Sau khi nộp, chủ động theo dõi tình trạng giải quyết hồ sơ để kịp thời bổ sung hoặc điều chỉnh nếu có yêu cầu từ cơ quan cấp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp:

Phiếu lý lịch tư pháp có thời hạn sử dụng không?
Phiếu lý lịch tư pháp không quy định thời hạn sử dụng cụ thể. Tuy nhiên, giá trị của Phiếu có thể thay đổi theo thời gian nếu có phát sinh án tích mới hoặc xóa án tích. Do đó, nhiều cơ quan, tổ chức thường yêu cầu Phiếu được cấp trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: 6 tháng) để đảm bảo tính cập nhật của thông tin.
Có thể ủy quyền cho người khác đi làm Phiếu lý lịch tư pháp không?
Có. Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Giấy ủy quyền phải được công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp có thể nộp hồ sơ thay mà không cần văn bản ủy quyền.
Làm thế nào để xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp khi đang ở nước ngoài?
Công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài có thể yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại Sở Tư pháp nơi người đó thường trú hoặc tạm trú trước khi xuất cảnh. Hồ sơ có thể gửi qua đường bưu điện hoặc ủy quyền cho người thân tại Việt Nam thực hiện.
Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 khác nhau như thế nào?
Phiếu số 1 chỉ ghi án tích chưa được xóa và thông tin cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã. Phiếu số 2 ghi đầy đủ cả án tích đã được xóa và chưa được xóa, cùng các thông tin cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã. Phiếu số 2 thường được cấp theo yêu cầu của cá nhân hoặc cơ quan tố tụng.
Mất bao lâu để nhận được Phiếu lý lịch tư pháp?
Thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với trường hợp phức tạp (cư trú nhiều nơi, người nước ngoài), thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 15 ngày.