Mục lục

Giao dịch nội gián chứng khoán

*Cập nhật: 2/4/2026*

Định nghĩa

Giao dịch nội gián chứng khoán là hành vi sử dụng thông tin nội bộ chưa công bố để mua bán chứng khoán, nhằm thu lợi bất chính hoặc tránh thiệt hại cho bản thân hoặc người khác. Thông tin nội bộ là những thông tin quan trọng có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá chứng khoán nếu được công bố rộng rãi. Hành vi này bị pháp luật nghiêm cấm nhằm đảm bảo sự công bằng, minh bạch và ổn định của thị trường chứng khoán.

Cơ sở pháp lý

Giao dịch nội gián chứng khoán được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật hiện hành của Việt Nam, nhằm thiết lập khung pháp lý vững chắc để xử lý các hành vi vi phạm.

Điều 117 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 ngày 26/11/2019 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán, trong đó có giao dịch nội gián.
Điều 33 Nghị định 155/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán, làm rõ các hành vi giao dịch nội gián và các đối tượng liên quan.
Điều 210 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về Tội thao túng thị trường chứng khoán, trong đó bao gồm cả hành vi giao dịch nội gián gây hậu quả nghiêm trọng.
Nghị định 156/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, cụ thể tại Điều 36 về hành vi vi phạm quy định về giao dịch nội gián.

Phân tích chi tiết

Để xác định một hành vi là giao dịch nội gián chứng khoán, cần xem xét các yếu tố cấu thành theo quy định của pháp luật. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp phân biệt giao dịch nội gián với các hoạt động giao dịch thông thường trên thị trường.

Thông tin nội bộ: Đây là thông tin chưa được công bố rộng rãi trên thị trường, có tính chất quan trọng và nếu được công bố có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá chứng khoán. Thông tin này thường liên quan đến tình hình tài chính, kinh doanh, kế hoạch sáp nhập, chia tách, phát hành thêm cổ phiếu của tổ chức phát hành.
Đối tượng có thông tin nội bộ: Bao gồm những người có vị trí, chức vụ hoặc quan hệ đặc biệt với tổ chức phát hành, công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán, hoặc các cơ quan quản lý nhà nước. Ví dụ như thành viên Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, kiểm soát viên, cổ đông lớn, nhân viên, hoặc những người tiếp cận thông tin do quan hệ công việc, hợp đồng.
Hành vi sử dụng thông tin nội bộ: Là việc mua, bán chứng khoán dựa trên thông tin nội bộ đó, hoặc tiết lộ thông tin nội bộ cho người khác để họ thực hiện giao dịch, hoặc xúi giục người khác giao dịch dựa trên thông tin đó. Mục đích của hành vi này là nhằm thu lợi bất chính hoặc tránh thiệt hại cho bản thân hoặc bên thứ ba.
Hậu quả pháp lý: Giao dịch nội gián có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền rất cao, đình chỉ hoạt động, hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Theo Điều 210 Bộ luật Hình sự, hành vi thao túng thị trường chứng khoán (bao gồm giao dịch nội gián) có thể bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 4 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 10 năm.

Ví dụ thực tiễn

Tại Việt Nam, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều trường hợp giao dịch nội gián chứng khoán, thể hiện quyết tâm làm trong sạch thị trường. Một trong những vụ việc điển hình là vụ án liên quan đến ông Trịnh Văn Quyết và các đồng phạm.

Theo VnExpress, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đề nghị truy tố ông Trịnh Văn Quyết, cựu Chủ tịch Tập đoàn FLC, cùng nhiều đồng phạm về tội thao túng thị trường chứng khoán và lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong đó, hành vi thao túng thị trường chứng khoán được thực hiện thông qua việc sử dụng nhiều tài khoản để liên tục mua bán, tạo cung cầu giả, đẩy giá cổ phiếu lên cao rồi bán ra thu lợi bất chính. Mặc dù vụ án này chủ yếu tập trung vào thao túng thị trường, nhưng các hành vi tương tự, đặc biệt là việc sử dụng thông tin chưa công bố để trục lợi, luôn là trọng tâm trong công tác điều tra và xử lý các vi phạm trên thị trường chứng khoán.

Khuyến nghị pháp lý

Để tránh vướng vào các rắc rối pháp lý liên quan đến giao dịch nội gián chứng khoán, các nhà đầu tư và những người có liên quan đến thông tin nội bộ cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Việc nắm vững và thực hiện đúng các quy định này là yếu tố then chốt để bảo vệ bản thân và góp phần xây dựng một thị trường minh bạch.

Nâng cao nhận thức pháp luật: Luôn cập nhật và hiểu rõ các quy định của Luật Chứng khoán, các nghị định hướng dẫn và Bộ luật Hình sự liên quan đến giao dịch nội gián.
Tuyệt đối không sử dụng thông tin nội bộ: Tránh mua bán chứng khoán dựa trên bất kỳ thông tin nào chưa được công bố rộng rãi mà mình có được do vị trí, công việc.
Bảo mật thông tin: Không tiết lộ thông tin nội bộ cho bất kỳ ai, ngay cả người thân, bạn bè, để tránh việc họ vô tình hoặc cố ý sử dụng thông tin đó để giao dịch.
Tham vấn chuyên gia: Khi có bất kỳ nghi ngờ hoặc cần làm rõ về tính hợp pháp của một giao dịch, nên tham vấn ý kiến từ các chuyên gia pháp lý. Theo nhận định của các luật sư tại Phan Law Vietnam, việc chủ động tìm hiểu và tuân thủ pháp luật là cách tốt nhất để tránh những rủi ro không đáng có trên thị trường chứng khoán.
Thực hiện giao dịch minh bạch: Luôn đảm bảo mọi giao dịch chứng khoán đều dựa trên thông tin công khai và phân tích thị trường hợp pháp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Giao dịch nội gián chứng khoán là gì?
Giao dịch nội gián chứng khoán là hành vi sử dụng thông tin chưa công bố rộng rãi về một công ty hoặc thị trường để mua bán chứng khoán, nhằm thu lợi bất chính hoặc tránh thiệt hại.
Ai có thể bị coi là người có thông tin nội bộ?
Người có thông tin nội bộ bao gồm thành viên Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, kiểm soát viên, cổ đông lớn, nhân viên của tổ chức phát hành, công ty chứng khoán, hoặc bất kỳ ai tiếp cận thông tin quan trọng do quan hệ công việc, hợp đồng.
Hành vi giao dịch nội gián bị xử lý như thế nào tại Việt Nam?
Hành vi giao dịch nội gián có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền cao, đình chỉ hoạt động, và thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng, với mức phạt tù lên đến 10 năm.
Làm thế nào để tránh vi phạm quy định về giao dịch nội gián?
Để tránh vi phạm, cá nhân cần luôn tuân thủ các quy định pháp luật về chứng khoán, không sử dụng hoặc tiết lộ thông tin nội bộ chưa công bố, và chỉ thực hiện giao dịch dựa trên thông tin công khai, minh bạch.