Định nghĩa
Tài sản ảo là một dạng tài sản số được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực thông qua công nghệ số trên môi trường điện tử. Loại tài sản này được công nhận là tài sản hợp pháp có thể sử dụng cho mục đích trao đổi, chuyển nhượng hoặc đầu tư theo khuôn khổ pháp luật công nghệ số mới.
Cơ sở pháp lý
- Luật Công nghiệp công nghệ số (Luật số 71/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
- Bộ luật Dân sự 2015 (quy định nền tảng về tài sản và quyền tài sản).
Phân tích chi tiết
- Bản chất pháp lý: Kể từ ngày 01/01/2026, tài sản ảo chính thức được pháp luật bảo hộ quyền sở hữu, chấm dứt thời kỳ khoảng trống pháp lý trước đây đối với các giao dịch số.
- Cơ sở công nghệ: Tồn tại và hoạt động hoàn toàn dựa trên hệ sinh thái số (như nền tảng Blockchain, sổ cái phân tán) để tạo lập niềm tin và xác thực giao dịch mà không cần thông qua một trung tâm duy nhất.
- Đặc tính nhận diện: Là một tập con của “Tài sản số”, tài sản ảo có tính ứng dụng đa dạng trong các nền tảng thương mại, game, vũ trụ ảo (metaverse) và mang đặc tính lưu thông kinh tế rõ rệt.
Ví dụ thực tiễn
Sự phát triển của nền kinh tế số đã dẫn tới nhiều tranh chấp dân sự liên quan đến vật phẩm điện tử, tiền tệ trong không gian mạng hay các token NFT chưa có cơ chế giải quyết triệt để. Tuy nhiên, việc luật hóa tài sản ảo sắp tới sẽ tạo hành lang an toàn cho hàng loạt giao dịch quy mô lớn (theo Thanh Niên), giúp xử lý nhanh chóng các khiếu nại liên quan đến mất cắp, tranh chấp tài sản trên không gian mạng.
Khuyến nghị pháp lý
Người dân và các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cần chủ động rà soát lại phương thức lưu trữ mã khóa cá nhân, chứng từ giao dịch điện tử để xác lập chứng cứ sở hữu ngay từ bây giờ. Theo góc nhìn từ các chuyên gia của Phan Law Vietnam, việc sớm hoàn thiện các hợp đồng xác lập quyền, nghĩa vụ liên quan đến tài sản ảo trước khi Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức có hiệu lực (01/01/2026) sẽ là bước đi chiến lược bảo vệ an toàn dòng tiền và tránh rủi ro pháp lý không đáng có.