Mục lục

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp

Định nghĩa

Phiếu lý lịch tư pháp là văn bản do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp, có giá trị chứng minh cá nhân có hay không có án tích; có bị cấm hay không bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị Tòa án tuyên bố phá sản.

Cơ sở pháp lý

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp được quy định chủ yếu tại các văn bản pháp luật sau:

Luật Lý lịch tư pháp số 28/2009/QH12, có hiệu lực từ ngày 01/7/2010.
Nghị định số 111/2010/NĐ-CP ngày 09/10/2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011.
Thông tư số 13/2011/TT-BTP ngày 27/6/2011 của Bộ Tư pháp về việc ban hành và hướng dẫn sử dụng biểu mẫu lý lịch tư pháp, có hiệu lực từ ngày 01/11/2011.
Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 28/5/2020 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp và Nghị định số 111/2010/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/7/2020.

Phân tích chi tiết

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp được thực hiện theo các bước và quy định cụ thể như sau:

1. Đối tượng được cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp của mình.
Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ công tác quản lý nhân sự, đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.

2. Các loại Phiếu lý lịch tư pháp

Phiếu lý lịch tư pháp số 1: Cấp cho công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam và cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội. Phiếu này ghi các án tích đã được xóa và không ghi các án tích đã được miễn hình phạt.
Phiếu lý lịch tư pháp số 2: Cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng và cấp theo yêu cầu của cá nhân để biết đầy đủ nội dung lý lịch tư pháp của mình. Phiếu này ghi tất cả các án tích, bao gồm cả án tích đã được xóa.

3. Hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Hồ sơ bao gồm:

Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp (theo mẫu).
Bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc hộ chiếu của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
Bản chụp sổ hộ khẩu hoặc giấy chứng nhận thường trú hoặc tạm trú của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp (đối với công dân Việt Nam).
Trường hợp người yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp là người nước ngoài thì nộp bản chụp hộ chiếu, thẻ thường trú hoặc tạm trú.
Văn bản ủy quyền (trường hợp ủy quyền cho người khác làm thủ tục, trừ trường hợp cha, mẹ, vợ, chồng, con nộp hồ sơ thay cho người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp). Văn bản ủy quyền phải được công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật.

4. Cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Sở Tư pháp: Nơi thường trú hoặc tạm trú của công dân Việt Nam. Trường hợp không có nơi thường trú, tạm trú thì nộp tại Sở Tư pháp nơi cư trú trước đây. Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam nộp tại Sở Tư pháp nơi cư trú.
Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia: Cấp cho người nước ngoài không có nơi cư trú tại Việt Nam; công dân Việt Nam mà không xác định được nơi thường trú hoặc nơi tạm trú hoặc nơi cư trú trước đây.

5. Trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết

Nộp hồ sơ: Cá nhân nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai nộp hồ sơ trực tuyến.
Tiếp nhận và xử lý: Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ, cơ quan sẽ hướng dẫn bổ sung.
Thời hạn giải quyết: Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Đối với trường hợp phải xác minh về điều kiện đương nhiên được xóa án tích, thời hạn có thể kéo dài không quá 15 ngày làm việc.
Lệ phí: Mức lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp do Bộ Tài chính quy định, hiện nay là 200.000 đồng/lần/người (có thể có trường hợp miễn, giảm theo quy định).

Ví dụ thực tiễn

Việc cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến đã được triển khai tại nhiều địa phương, mang lại sự thuận tiện cho người dân. Tuy nhiên, vẫn còn những vướng mắc nhất định trong quá trình thực hiện. Theo Tuổi Trẻ, việc cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến vẫn gặp khó khăn trong việc xác thực thông tin, đặc biệt là với các trường hợp người dân không có tài khoản định danh điện tử mức 2 hoặc gặp trục trặc kỹ thuật khi nộp hồ sơ. Điều này cho thấy dù công nghệ đã được áp dụng, nhưng việc hoàn thiện quy trình và hạ tầng vẫn là một thách thức để đảm bảo thủ tục này thực sự nhanh chóng và hiệu quả cho mọi đối tượng.

Khuyến nghị pháp lý

Để đảm bảo quá trình cấp Phiếu lý lịch tư pháp diễn ra thuận lợi và nhanh chóng, cá nhân và tổ chức cần lưu ý một số điểm sau:

Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Đảm bảo các giấy tờ cần thiết như Tờ khai, bản sao CMND/CCCD/Hộ chiếu, sổ hộ khẩu/giấy tạm trú được chuẩn bị đầy đủ và chính xác theo quy định. Việc thiếu sót giấy tờ có thể làm kéo dài thời gian xử lý.
Tìm hiểu kỹ về loại phiếu: Xác định rõ mục đích sử dụng để yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 1 hay số 2, tránh nhầm lẫn gây mất thời gian và chi phí.
Nắm rõ thẩm quyền: Xác định đúng cơ quan có thẩm quyền (Sở Tư pháp hoặc Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia) để nộp hồ sơ, tránh việc nộp sai địa chỉ.
Cân nhắc ủy quyền: Nếu không thể trực tiếp thực hiện, việc ủy quyền cho người thân (cha, mẹ, vợ, chồng, con) hoặc người khác (có văn bản ủy quyền công chứng) là một giải pháp. Tuy nhiên, cần đảm bảo người được ủy quyền nắm rõ quy trình và có đủ giấy tờ cần thiết.
Tham vấn chuyên gia: Trong các trường hợp phức tạp, ví dụ như người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, hoặc có nhiều án tích cần xác minh, việc tham vấn các chuyên gia pháp lý là rất cần thiết. Theo nhận định từ các luật sư của Phan Law Vietnam, việc hiểu rõ các quy định pháp luật và chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Phiếu lý lịch tư pháp có thời hạn sử dụng không?
Luật Lý lịch tư pháp không quy định cụ thể thời hạn sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp. Tuy nhiên, tùy thuộc vào yêu cầu của cơ quan, tổ chức sử dụng phiếu mà có thể có quy định về thời hạn hiệu lực nhất định (ví dụ: chỉ chấp nhận phiếu được cấp trong vòng 6 tháng).
Tôi có thể yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến không?
Có. Nhiều tỉnh, thành phố đã triển khai dịch vụ công trực tuyến để yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Bạn có thể truy cập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của tỉnh/thành phố nơi bạn cư trú để tìm hiểu và thực hiện.
Nếu tôi có án tích đã được xóa thì Phiếu lý lịch tư pháp sẽ ghi như thế nào?
Nếu bạn yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 1, các án tích đã được xóa sẽ không được ghi. Nếu bạn yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2, tất cả các án tích (kể cả đã được xóa) sẽ được ghi đầy đủ.
Tôi có thể ủy quyền cho người khác đi làm thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp không?
Có. Bạn có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục. Tuy nhiên, văn bản ủy quyền phải được công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật. Riêng cha, mẹ, vợ, chồng, con có thể nộp hồ sơ thay mà không cần văn bản ủy quyền.
Lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp là bao nhiêu?
Lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp hiện nay là 200.000 đồng/lần/người. Một số đối tượng như người thuộc hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật, học sinh, sinh viên có thể được miễn hoặc giảm lệ phí theo quy định.